DON ZARARI GÖREN ÇİFTÇİLERİMİZİN SORUNLARINI GEREKLİ MERCİLERE İLETTİK

Patates, pancar ve soğan üreticisi zirai don mağduru…

-Önemli patates üretim merkezlerinden ürünün

yaklaşık % 30’u  don nedeniyle zarar gördü

-Doğu’daki Sibirya soğukları 30 bin dekarda

120 bin ton pancarda % 80-100 zarara neden oldu

-Don ve fiyatlardaki düşüş soğanı tarlada bıraktı

-TZOB Genel başkanı Bayraktar: “Don afeti nedeniyle

üreticilerimiz borçlarını ödemekte zorlanıyor”

-“Borç ertelemesi uygulamasının bir an önce başlatılmasını bekliyoruz”

-“ Özel bankalar da üreticilerin durumunu göz ardı etmemeli,

kredi borçlarını ertelemelidir; elektrik borçları da yapılandırılmalıdır”



Ankara – Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi  Bayraktar, Kasım ayında İç ve Doğu Anadolu bölgelerinde yaşanan don afeti nedeniyle özellikle patates, şeker pancarı  ve soğan üreticilerinin çok zor durumda kaldığını belirterek, borç ertelemesi uygulamasının bir an önce başlatılmasını beklediklerini bildirdi.



Bayraktar, yaptığı yazılı açıklamada, don afetinden en çok, besin değeri, dünyadaki açlığın ve kırsal yoksulluğun azaltılmasına sağladığı katkı dolayısıyla “gizli hazine” olarak tanımlanan patatesin zarar gördüğünü belirtti. Bu yılki iklim şartları nedeniyle önemli üretim merkezlerinde patates ekiminin geciktiğini, bu nedenle hasada da geç başlanabildiğini ifade eden Bayraktar, şu bilgileri verdi:



“Ülkemizde toplam patates üretiminin % 30’unun gerçekleştirildiği Niğde ve Nevşehir illeri ile Bitlis’in Ahlat, Kayseri’nin Yeşilhisar ve Tomarza ve Konya’nın Seydişehir ilçelerinde Kasım ayında yaşanan don afeti üreticileri mağdur etmiştir. Bu yıl iklim şartları nedeniyle patates ekimlerinin geç yapılması hasadı geciktirmiş, erken gelen don olayıyla da tarladaki ürün zarar görmüştür.



Niğde’de bu yıl üretilen yaklaşık 700 bin ton patatesin % 30’u, Nevşehir’de üretilen yaklaşık 50 bin ton patates don afetinden zarar görmüştür.  Bitlis’in Ahlat ilçesinde bu yıl beklenen 150 bin ton üretimin 40 bin tonu, Kayseri’nin Yeşilhisar ilçesinde yaklaşık 3 bin 500 dekar alandaki, Tomarza ilçesinde ise 140 dekar alandaki patates zarar görmüştür.”







- Doğu’da şeker pancarı tarlada kaldı



Doğu Anadolu Bölgesi'nde -25  0C’lere kadar düşen hava sıcaklıklarının, halen sökülmemiş olan şeker pancarının donarak üreticinin ürününün tarlada kalmasına ve büyük zarara neden olduğu bilgisini veren Bayraktar, “Sezon öncesi şeker fabrikalarıyla teslim edecekleri pancar miktarı konusunda 'kota' sözleşmesi yapan üreticiler, zamanında pancar teslimatı yapamamışlar, zor durumda kalmışlardır. Tahminen Muş’ta 18 bin, Ağrı’da bin 800 ve Van/Erciş’te 10 bin dekar olmak üzere pancar sökümü yapılamayan yaklaşık 30 bin dekar alanda toplam 120 bin ton şeker pancarında % 80 - % 100 oranında zarar meydana gelmiştir” dedi.

Hasat dönemi için borçlanan üreticilerin, don nedeniyle üretim için kullandığı girdi borçlarını ödemede zorlandığına işaret eden TZOB Genel Başkanı Bayraktar, şöyle devam etti:

“Bu konuda Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı tarafından, patates üreticilerinin Ziraat Bankası ve Tarım Kredi Kooperatifleri’ne olan kredi borçlarının ertelenmesi konusunda yaptığı çalışmayı Bakanlar Kurulu’na ilettiğini biliyoruz. Patates üreticilerinin beklediği borç ertelemesi konusunda gerçekleştirdiği çalışma için Bakanlığımıza teşekkür ediyoruz, ancak benzer kararın şeker pancarı ve dondan zarar gören diğer üreticilere de uygulanmasını bekliyoruz. Ayrıca şeker pancarı üreticilerinin şeker fabrikalarından almış oldukları çeşitli avans ve girdilerden kaynaklanan borçlarının ertelenmesini, don zararı nedeniyle eksik teslimatta bulunup kotaları dolduramayan üreticilerimize de bu konuda gerekli esnekliğin sağlanmasını üreticilerimiz adına talep ediyoruz.



Çiftçilerimiz Ziraat Bankası ve Tarım Kredi Kooperatifleri’nin dışında diğer bankalardan da kredi kullanmaktadırlar. Özel bankalar da üreticilerimizin durumunu göz ardı etmemeli, kredi borçlarını ertelemelidir.

Patates ve şeker pancarı üreticileri için önemli diğer bir husus da tarımsal sulamada kullanılan elektriktir. Maliyet içinde önemli bir girdi kalemini teşkil eden elektrik bedellerinin ödenmesinde de büyük sıkıntılar yaşanmaktadır. Bu nedenle özellikle 6111 Sayılı Kanun kapsamında ertelenen borçların Kasım ve Aralık ayı ödemelerinin ertelenmesi ve bu aylara ait elektrik borçlarının yapılandırılması önem taşımaktadır.”



- Tarladaki ürün don sigortası kapsamına alınmalı



TZOB Genel Başkanı Bayraktar, meyvelerde olduğu gibi tarla ürünlerinde yaşanan don riskinin de 5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu kapsamına alınması konusunda çalışmaların hızlandırılmasını da isteyerek, şunları kaydetti:

“Patates ve şeker pancarı için don riski, 2011 yılı 5363 Sayılı Kanun kapsamında Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenen sigortalanacak ürünlerin kapsamı dışında kalmaktadır.  Öte yandan, bu ürünlerden doğan zararın 2090 sayılı Kanuna göre karşılanması, zarar tespitlerinin çiftçilerin tüm mal varlığı üzerinden yapılması nedeniyle asgari % 40 zarar kriter olarak kabul edildiğinden mümkün gözükmemektedir.

Bu sebeple 5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu ile 2090 sayılı Doğal Afetlerden Zarar Gören Çiftçilere Yapılacak Yardımla ilgili kanunda yapılacak değişikliklerle bu kanunların birbirini tamamlayıcı duruma getirilmesi halinde, çiftçilerimizin doğal afetler nedeniyle oluşan zararının telafi edilmesi mümkün olabilecektir. Bu sebeple 2090 sayılı Kanun, bu kapsamda gerekli düzenlemeler yapılmak üzere en kısa zamanda Meclis gündemine getirilmelidir.”



- Soğan “göz yaşartıyor”



Bayraktar, don afetinin verdiği zararın yanı sıra son günlerde kuru soğan üreticilerinin gerileyen fiyatlar nedeniyle ürününü hasat edemediğini ve soğanın tarlada kaldığını belirtti. 

Ülkemizde yıllar itibarıyla, dalgalanma göstermekle birlikte, her yıl ortalama 2 milyon ton kuru soğan üretimi gerçekleştirildiği bilgisini veren Bayraktar, üretimde meydana gelen dalgalanmaların da doğal olarak fiyatlara yansıdığını bildirdi. Bayraktar, “Kuru soğan üretiminin azaldığı yıl aynı zamanda ihracatın da artmasıyla üretici fiyatları yükselmekte,  ertesi yıl kuru soğan ekiminin artmasıyla bu kez fiyatlar düşmektedir. Bu durumdan en fazla etkilenen kesim, yine üreticiler olmaktadır” yorumunu yaptı. Bayraktar, şöyle dedi:

“Kuru soğan pazarlamasının devam ettiği bugünlerde benzer bir durum yaşanmaktadır. Bu yıl kuru soğan üretimi geçen yıla göre % 10 oranında artarak 2 milyon 88 bin tona çıkmıştır. Fiyatların 0,15 TL/kg. kadar gerilemesinin önemli bir nedeni, ihracatın azalmasıdır. Hasadın başladığı Ağustos ile Ekim aylarında gerçekleşen ihracat rakamları bir önceki yıla göre % 166 oranında azalmıştır. 2010 yılı Ağustos-Ekim ayı kuru soğan ihracatı 18.166 ton iken bu yıl bu rakam 6.826 tona gerilemiştir. Kuru soğan pazarlamasında yaşanan sorunların çözümlenebilmesi bakımından, İhracat olanakları artırılmalı, bu amaçla için bir an önce ihracata teşvik pirimi verilmeli, yeni pazarlar bulunmalıdır; işlenmiş ürün ihracatı teşvik edilmelidir; ürün arzının uzun döneme yayılmasının sağlanması amacıyla depolama imkanları artırılmalı ve üreticinin mağduriyeti önlenmelidir.”